Skriuwlab

Skriuwlab, it begjin

  • Aksjewiken foar bern

    26 oktober 2018

    Aksjewiken foar bern

    Wy giene op stap, Linda de Haan en ik, en wy reizgen trije wiken lang de skoallen by del. Fan Dokkum oant Reduzum, fan Paesens oant Burgum, nei Ljouwert en nei Hallum. Linda klaaide it lokaal oan, faak it gymlokaal fan de beukers, ik soarge foar in stoel, en as de bern kamen, wiene wy der klear foar.

    Net ien kear hiene wy wat dúdliks ôfpraten, dat wol sizze wy ha dat ien kear besocht, mar it gie finaal oars, dus dat hie gjin sin en wy lieten spontaan barre wat barde. De iene kear begûnen de bern daliks te freegjen: ‘Wat is dat? Wêrom is dat?’ Dat wiene de fragen oer Linda har atrributen, want se kin net allinnich moai yllustrearje, se nifelet ek omraak.

    As wy foarliezen, wie it ek noait itselde. Soms liezen wy om bar in alinea, soms lies de iene de tuskentekst en de oare wat der sein waard en soms oarsom. It gie samar, fansels, as giene wy al jierren tegearre op in paad. Wy hiene it nei it sin en fermakken ús ta de teannen út. Soms bejûch myn stim it en dan fertelde Linda wat mear en lies se wat mear foar, al koe ik it meastal net litte om mei in ‘swiere shagtrochsmoke stim’ myn sechje te dwaan.

    De bern op de skoallen wiene ek allegear oars: yn Ljouwert hiene wy groepen mei in protte kleurde bern, dy’t gjin Frysk praten, mar wy koene Nederlânsk, dus gjin probleem. Dat wie de kear dat Linda fertelde dat ik as bern it lêzen en skriuwen earst yn it Frysk leard hie. Doe krigen wy it oer meartalichheid. Wy fregen wa’t thús noch in oare taal praten, de measten, en doe’t ik fertelde datst dan in fin mear hast as in bears, omdatst dy  yn mear as ien taal uterje kinst, begûnen de eagen te glânzjen. Se hiene net in probleem, se hiene wat ekstra’s! Yn de lessen yn de stêd krigen wy de measte fragen. ‘Mevrouw, mag ik u wat vragen?’ Achterinoar troch, wy kamen amper oan foarlêzen ta.

    Wy begûnen ek hieltyd faker oer inoar te fertellen. Sa as Linda oer myn twataligens en dat ik mysels as bern it Nederlânsk lêzen oanlearde; as ik geduld hân hie, hie ik it fansels yn de twadde klasse leard! En ik fertelde dat Linda it mier hie oan it tekenjen fan skuon, mar it draakje dat op de avenearskuon stie folle moaier wie om te meitsjen!

    De bern seine tsjin Linda: ‘Linda liket wol in keunstner!’ En de lêste groep frege oan ús: ‘Soene jim de Gouden Griffel winne wolle?’

    Hanneke de Jong
  • Berneboeketiid 2018

    3 oktober 2018

    Berneboeketiid 2018

    It Aksjeboek foar bern 2018 leit yn de winkels!

    Sneon 29 septimber wie it de Aksjedei fan Linda en mij. We begûnen moarns om 9 oere by Op en Ut fan Omrop Fryslân om te fertellen oer ús boek. Dêrnei koene wy werom nei hûs, want de presintaasje soe pas om 15.00 oere wêze. Tsjin de tiid dat wy werom kamen, wie it prachtich waar wurden. In protte minsken wiene der op út yn Ljouwert, alle parkeargaraazjes stiene fol, en gelokkich wiene der ek aardich wat minsken ôfkaam op ús presintaasje.

    Wy stelden inoar fragen sadat de gasten in idee hiene hoe’t wy te wurk gien wiene, ik lies in eintsje foar en doe wie it tiid foar de 7 Bonsterkes – dy’t elk in eksimplaar krigen fan De Bonsterkes op ‘e terp – om nei foaren te kommen. Wa wiene dy Bonsterkes dan?

    It wiene myn 5 bernsbern en de beide jonkjes fan de broer fan myn skoansoan, dy’t Bons fan de achternamme hite. Want dêr kaam de ynspiraasje foar de Bonsterkes wei. De bern binne skatten, mar ek gauris Monsterkes!

    Doe’t de bern harren boek hiene, koene gasten dy’t dat woene in boek keapje en Linda en ik sieten monsterachtich te sinjearen. It wie in hiel gesellige middei, mei positive reaksjes!

    No is de echte Aksjemoanne begûn en geane Linda en ik, en soms Linda allinnich, nei skoallen ta om oer it boek te fertellen, foar te lêzen en der oer te wurkjen. Ek al om’t wy dat tegearre dogge, is it gjin straf want wy dogge it mei nocht!

    Hanneke de Jong
  • Aksjeboek foar bern 2018

    9 september 2018

    Aksjeboek foar bern 2018

    Wat is der te rêden?

    It Aksjeboek foar bern komt der oan! Op 29 septimber, middeis om trije oere, is de presintaasje yn MeM, it Talepaviljoen yn de Prinsetún te Ljouwert. Linda de Haan, dy’t de prachtige, fleurige yllustraasjes makke, en ik sille derfoar soargje dat jim jim net ferfele. Heiten, memmen, pakes, beppes, omkes, tantes, masters, juffen en fansels bern, binne fan herte wolkom!

    Nei de presintaasje is it boek te keap foar € 4,95. Mei in krabbel fan Linda en mij!

    Wêr giet it boek oer en foar hokker leeftiid is it skreaun?

    It boek giet oer de Joery en Nine Bonsma dy’t krekt ferhúze binne fan de stêd nei it doarp. Se wenje no mei heit en mem nêst pake en beppe. Gesellich, allegear Bonsterkes op ‘e terp! De bern moatte earst wol wat wenne. Nine hat al gau in freondintsje, mar Joery net. Soe dat feroarje as er nije skuon kriget? De hiel bysûndere avensearskuon?

    De Bonsterkes is in foarlêsboek foar bern fan 4 jier ôf. Bern fan groep 4/5 kinne de ferhalen sels lêze. It tema fan de Berneboekewike is freonskip en dêr giet dit boek ek oer.

    De Bonsterkes is útjûn troch Bornmeer.

    Skoallen en biblioteken

    Linda en ik wolle graach oer ús boek fertelle, foarlêze en der oer wurkje. It handichst is om dat fia de Schrijverscentrale te dwaan; dat foarkomt dûbele ôfspraken. Wy hawwe der sin oan! Jimme ek?

    Mear oer De Bonsterkes: hjir.

    Hanneke de Jong
  • Heaberch tusken twa boeken

    21 juli 2018

    Heaberch tusken twa boeken

    Sûnt koart wit ik dat ik in heaberch bin. Earne yn my sit in spjelde en dy narret my. Hy stekt, hy jokket, hy lit my piipje en hoastje en hy makket it dreech om te sykheljen. En dus om te rinnen en te fytsen en oare dingen te dwaan dy’t ik graach doch. Is dy spjelde der op La Palma ynstutsen of ha ik him al folle langer? Ik ha gjin idee mar ik wit ien ding no wol, ik stean der net allinnich foar. De longarts yn Ljouwert stjoerde my troch nei Nieuwegein; dêr stiet in sikehûs dat ûndersyk docht nei ûnder oaren longsykten. Dêr sykje se spjelden út heabergen.

    Sa ferrint de simmer folslein oars as myn bedoeling wie. Man en ik soene dizze simmer beide op de helling: hy syn beide hernia’s kwyt en ik in nije heup. Mar man syn dokter hâldt der mei op, hy rint tsjin de santich, en ik kin pas in nije heup krije as ik in goede kondysje ha. Dy ha ik net (mear).

    Myn twadde opsje wie om dizze simmer oan in nij boek te begjinnen, it Aksjeboek wie ommers klear. Ik hie trije ûnderwerpen yn ‘e holle en ik wachte en wachte oant ien fan de trije sa lûd rôp dat ik it by de lurven krije soe. Se swije alle trije. Lam fan de waarmte, wolle se my gewurde litte of hoe sit dat?

    Oars as ik tusken twa boeken sit, dan romje ik op, – dat doch ik no ek, hiel stadich – sa komt de holle ta rêst, nimt it ôfskie fan de foarige persoanaazjes en ûntstiet der romte foar wat nijs. Dat lit ik in skoftsje broeie oant it boek raast: ‘Kom op, ik wol der út, skriuw my!’ No ropt der neat. Ik lês, foaral boeken dy’t minsken op Facebook my tipten, mar ik kom der net trochhinne. Konsintraasje fan in flie. No en dan ferset ik wat op myn wurkbled, sadat ik it idee ha dat der wat minder troep leit of ik meitsje steapeltsjes mei deselde gedachte. Stadichoan jou ik my derûnder del. It is simmer en it is waarm, dus wat sil ik noch mear?

    Ik bin in heaberch. Yn Nieuwegein ha ik omtrint 15 buiskes bloed achterlitten, 3 bedoeld foar algemien wittenskiplik ûndersyk, de rest foar dingen dêr’t jo en ik gjin weet fan ha. Alles dat gewoan wei ûndersocht wurdt: tekoart oan dit of dat, of krekt tefolle, skildklier, en neam mar op, is al besjoen. Hoe fierder se sykje, hoe mear kâns op wat seldsums. It is my bêst, as se mar wat fine. De dokter as detektive op syk nei in spjelde. Ik wachtsje, krekt as in heaberch.

    Hanneke de Jong
  • Mei de skatsjes fan Twizel nei de skatten fan Tresoar

    18 februari 2018

    Mei de skatsjes fan Twizel
    nei de skatten fan Tresoar

    Groep 7 en 8 fan De Oanrin yn Twizel hiene yn de foarige les wurke oan in stikje tekst fan harren ferneamde doarpsgenoate Simke Kloosterman. Yn De Hoara’s fan Hastings skriuwt Simke oer Date syn beppe, dy’t sa moai fertelle kin. Se docht dat yn prachtige, spannende wurden dy’t wy no net mear brûke. De bern mochten in eintsje tekst yn harren eigen wurden opskriuwe. Dat foel net ta!

    Ofrûne wike kamen se mear oer Simke oan ‘e weet en in protte oer argiven. Se brochten, mei juf, heiten en memmen, in besite oan Tresoar yn Ljouwert. Binne Reitsma en Sietske Boersma fan Tresoar fertelden earst oer de webside. Wat falt dêr al in protte te ûntdekken! Binne socht in trou-akte fan in oerpake en -beppe fan ien fan de heiten en even letter stie it al op it skerm te lêzen. Elkenien kin dat dwaan, gewoan nei www.tresoar.nl en dan mar sykje.

    Nei in healoerke dat omfleach op de webside dwaald te hawwen, waard it tiid foar it echte wurk: de argiven. De groep waard yn twaën dield. Yn it argyf yn de kelder wie it fris, 17°, om it papier sa goed mooglik te hâlden. Wy seagen kasten, mappen, doazen, rôlkasten en alles wie fol papier. Trou-aktes, berte-aktes, kadasteraktes, tiidskriften, boeken, brieven, koest it sa raar net betinke, as it fan papier wie, lei it dêr. Hânskreaune boeken, it lytste boekje, it grutste boek, it dikste boek en sels de alderearste Ljouwerter krante, út 1752!

      

    De bern harken mei sân pear earen en mochten no en dan Binne helpe: in argyfdoaze yninoar sette of in kast iepen of ticht rôlje. Op healwei wikselen de groepen om it oare part te sjen. Sietske naam ús mei nei it skriuwersgedeelte. Dêr leine de skatten fan Simke Kloosterman al klear. Har boeken, en, wat tsjintwurdich bysûnder is, har hânskriften.

    Computers wiene der doe net, Simke Kloosterman skreau har boeken hielendal mei de hân. Yn in oare doaze sieten de poppen dêr’t Barend van der Veen, ferneamd toanielskriuwer, mei op en út reizge. Sietske lies in eintsje foar út it boekje dat Barend byholden hie: hoe’t er mei de trein nei Bûtenpost gie om’t er optrede soe yn Twizel. Mar op it stasjon wachte gjinien! Doe sette er rinnende nei Twizel en dêr hat er in optreden jûn yn in feesttinte. It wiene prachtige ferhalen dêr’t wy net gau ús nocht fan hiene, mar de klok tikke troch.

    Yn de seal dêr’t de tassen leine, sluten we ôf. Juf fertelde dat sommige bern wat by harren hiene foar Tresoar: de opdracht fan ferline wike, oer Date syn beppe yn harren eigen wurden. Aardich wat bern hiene dat meinaam en de minsken fan Tresoar wiene der wakker bliid mei. It komt by de papieren fan Simke, sei Binne, en as se oer tritich jier mei harren bern nei Tresoar geane, kinne se sizze: Sjoch, dat ha ik skreaun!

    Binne liet ús as eintsjebeslút de akte sjen, dy’t yn it begjin opsocht wie fia de webside, mar no yn it echt. Wat in moaie hanskriften en wat âld! Bern, heiten, memmen, juf en dizze skoalskriuwster ha ôfgryslik genoaten fan de prachtige moarn. Oare wike krije de learlingen fan groep 7 en 8 in opdracht dy’t mei dizze besite te krijen hat, mar wat dat is, ferklap ik noch net!

     

    Hanneke de Jong