Skriuwlab

Skriuwlab, it begjin

  • Simmer 2021

    23 juni 2021

    Simmer 2021

     

    Dizze simmer wurdt oars as de foarigen. Dit jier gjin operaasje mear yn it sicht, allinnich fierdergean mei oefenjen en kondysjetrenen. It giet boppe ferwachting! Op fakânsje gean ik net, mar in simmer dy’st foar in grut part trochbringst yn Gaasterlân komt aardich yn ‘e buert.

    Foardat ik my yn it sjalet deljou, gean ik earst op besite by in tal skoallen. In pear wike lyn ha ik in lêzing jûn, fia Teams, oan in havoklasse fan de AMS. De learlingen hiene allegearre in fraach betocht, se hiene ‘Wês net bang mar wol foarsichtich’ lêzen, dat harren lesoere wie samar om. Se fûnen it moai en ik ek; de technyk wurke gelokkich en al fernimst troch it skerm minder fan de réaksjes fia it skerm, om my kin it wolris wer.

    Op de twadde skoalle wie ik skriuwsterbeppe fan beppesizzer Silke. Har skoalle Eigenwijs woe my ek graach fia Teams yn de klasse talitte, dat ik begjin al aardich betûft te wurden. Beppesizzer fûn it fan te foaren freeslik spannend! (ik ek). De technyk liet it earst ôfwitte, mar de klasse wie sa benijd nei wat Silke har beppe te fertellen hie, dat se dêrnei fol oandacht harken. Silke kaam letter stuiterjend thús om’t se it allegearre prachtich fûn hiene. Boppedat hiene alle bern in eksimplaar fan It ear fan Sven krigen!

    In oare beppesizzer, Marije, wurket yn de lêste wiken foar de simmerfakânsje oan it téma ferhalen en dan komt in ferhalebeppe ek wol fan pas. De juf wol my it leafste yn it echt ha mar ik ha noch mar ien prik hân en bin wat foarsichtich. Dêrom sil it plakfine yn it gymlokaal fan de kleuters sadat der ôfstân is. Foar Marije is it in ferrassing, se wit fan neat. Ik lês yn alle gefallen foar út ‘De Bonsterkes’ want it ferhaal oer falle mei de fyts barde foar myn eagen op de camping mei dizze beppesizzer dy’t no yn groep 3 sit. Dan witte de learlingen daliks hoe’t ik soms oan ideeën kom.

    Nei de lêste skoalle sil ik oare wike, dat is yn Drachten. Dêr kom ik op in poadium te sitten, foar de ôfstân, en sil ik, yn it ramt fan de Fryske wike, fertelle en foarlêze oer en yn It Ferbeane Boek. De Schrijverscentrale belle my hjirfoar en dat makket it ekstra moai omdat ik sa it leafst nei skoallen ta gean. It regelwurk is foar de Schrijverscentrale en ik jou de lêzing, workshop of wat der mar frege wurdt.

    Dêrnei kin ik my deljaan yn myn sjalet en wurkje oan ien fan de boeken dy’t my yn ’e holle sitte. It binne trije! Hooplik rinne se inoar net foar de fuotten, ien foar ien liket my it bêste ta.

    Ik winskje jim in noflike simmer ta, út of thús, mei of sûnder sport op tv, mar as it heal kin mei in protte boeken, dan is it altyd goed.

    Nei de simmer sil ik it hjir ha oer de berneboekewike, want o, wat soe ik graach op skoallen fertelle oer lêzen en skriuwen. Wa’t wis fan in besite wêze wol, kin no ek al kontakt opnimme mei de Schrijverscentrale.

    Hanneke de Jong
  • It Ferbeane Boek, verrassing!

    27 maart 2021

    It Ferbeane Boek, verrassing!

    Je hebt een boek in je hoofd, een Frysk kinderboek. Niet gek, want het wemelt in je hoofd van Fryske berneboeken. Het moet een boek vol fantasie worden en als je begint, heb je eigenlijk geen idee waar je aan begint. Maar het Letterenfonds gaf je een projectsubsidie, dus die zien het wel zitten en jij hebt zin om dit boek te schrijven.

    Er is een maar, al ben je dat gewend. Waar het met het boek precies heengaat weet je niet, waar het met jezelf naar toegaat ook niet. Er staan operaties te wachten, en je denkt dat het gaat om de tweede heup. Net als in het boek, verrast het leven je, in dit geval met twee operaties, twee nieuwe knieën. Dat betekent naast pijn veel oefenen en revalideren. Heb je dan nog tijd en energie om een boek te schrijven?

    Het blijkt wonderwel te werken, als je er met je heupen of je knieën doorheen zit, is er het boek, is er de vreugde want er is fantasie. Veel! Over het jongetje dat nog steeds niet leest maar zijn zusje van zes inmiddels wel. Dat hij bij de buurman een heel oud boek, met een zilveren slot erop, ziet dat hem wenkt: lees mij, lees mij. Huh? Een boek dat hij wil lezen? Als hij het op wil pakken komt de boze buurman binnen die hem toesnauwt dat dat boek voor hem verboden is! En dus wil hij hoe dan ook dat boek lezen! Zijn buurmeisje Feyza wil hem helpen om dat boek in handen te krijgen en toch te leren lezen, wel zo handig. Maar waar is het sleuteltje? En als hij het heeft gevonden en het in het slot steekt, klapt de deur van de kamer dicht zodat Feyza er niet bij kan zijn als hij het boek ingezogen wordt, weg van Feyza, de buurman, zijn ouders en zijn zusje; dan wacht hem een echt leesavontuur. Gelukkig is hij niet altijd alleen, want de hond en de kat waar hij over leest, Smycht en Skarlún, helpen hem. Hoe? Tsja, er zit maar een ding op: lezen!

    Het boek komt uit, er is geen mens die het ziet: coronatijd, winkels dicht. Zo jammer! Je kunt wel janken, het is een boek om te lezen, voor te lezen, over te werken, te lachen en zelf je fantasie aan het werk te zetten. Dan komt er een reactie: wat een geweldig boek, ‘Je zit meteen mee te puzzelen, spannend, fris, fijn, een heel fijn boek! Ik wil er 80 van hebben om er kinderen mee te verrassen, om het ze te laten lezen en erover te werken!’

    Precies waar jij van droomde! Ze bestelt die 80 stuks bij de uitgever en mailt tot slot het volgende: ‘Ik hoop vurig dat er een Nederlandse vertaling van komt, want het is natuurlijk hét boek over lezen en creatief schrijven, het is bijna een leerlijn in zichzelf, en een must have voor bijvoorbeeld Schoolschrijvers om bij kinderen leesvaardigheid, woordenschat en creatief denken te vergroten.’

    Ik ben benieuwd en blij: wat zullen die 80 kinderen zeggen?

    Hanneke de Jong
  • Lêspromoasje: boek in skriuwer!

    10 februari 2021

    Lêspromoasje:

    boek in skriuwer!

     

     

    No’t de skoallen wer los binne en ik begjin op te knappen nei 4 operaasjes (nije knibbels en heupen) kin ik op skoallen en biblioteken fertelle oer myn boeken. Bij De Schrijverscentrale kinst my boeke om op skoalle te kommen of digitaal, dat kin ek! Ik sil graach al myn skriuwersgeheimen diele, in workshop jaan, fertelle en foarlêze.

     

    Foar de groepen 3 en 4 kin ik fertelle oer De Bonsterkes op ‘e terp, Gers op it dak en Yn de rimboe.

     

     

     

    Foar groep 5 en 6, 7 en 8 is krekt yn 2020 it spannende It Ferbeane Boek útkaam. Tinkst dat lêzen saai is? Fedde, de haadpersoan fan It Ferbeane Boek, wit, en do ek as’t it boek út hast, dat dat net wier is. Lêze is spannend en grappich en moai! In echt lêsaventoer!

    Foar groep 7 en 8 ha ik ferline jier yn ferbân mei 75 jier frijheid Sis my wa’t ik bin skreaun. It giet oer in Joadske jonge dy’t pas op syn 13de heart dat syn âlden net syn biologyske âlden binne. Dan stiet syn libben op ‘e kop.

    Heksegrytta is in hiel oar boek mei fantasije dat giet oer pesten, freonskip en oars wêzen. Oer beide boeken falt in soad te fertellen en meist my it himd fan it gat freegje.

    Hanneke de Jong
  • Earste reaksjes op It Ferbeane Boek

    16 januari 2021

    Earste reaksjes op It Ferbeane Boek

     

    As der in nij boek yn ’e winkel leit, ha ik it leafst de oare deis reaksjes. Mar sa wurket dat fansels net, dêr moatst op wachtsje en dat duorret lang! Lit stean ast hopest op in stikje yn in krante of in blêd. Want resinsjes oer in berneboek, hielendal yn it Frysk, hoechst amper mear te ferwachtsjen. Sels yn it Nederlânsk is dat hurd achterút buorke en dat is spitich, want in besprek kin minsken, heiten, memmen, pakes en beppes nochris op in idee bringe. It Friesch Dagblad is de positive útsûndering, Toin Duijx mei alle sneonen in side folskriuwe oer berneboeken!

    Hoe moatte minsken yn koronatiid, as se net nei harren favorite boekhannel meie en dus de boeken net sjogge, hoe moatte se dan witte dat der in nij boek is? In skriuwer hat syn/har webside om te promoatsjen, en sil fia de sosjal media it boek ûnder de oandacht besykje te bringen. Der binne skriuwers dy’t hiel handich mei filmkes omgûchelje; safier bin ik noch net. Komt wol! Dus wie ik hiel bliid dat de earste har melde mei har besprekking op Goodreads: Hella Kuipers, skriuwcoach. Se skreau dit:

    Ik ben toch zo blij dat ik Fries kan lezen. Friese boeken geven me altijd zo’n thuisgevoel. Extra leuk in dit geval dat er een meisje in voorkomt dat ‘gewoon’ Nederlands spreekt. Precies zoals ik het altijd heb gedaan, bij de schoonfamilie en bij pake en beppe thuis. Want verstaan gaat even goed als lezen.
    Het Verboden Boek gaat over Fedde die het verpoft (ik houd er ook van om Friesismen te gebruiken) om te leren lezen. Best zorgelijk voor een jongen in groep 5, helemaal als zusje Jildou hem in groep 3 al voorbijstreeft. 
    Dan vindt hij in het geheimzinnige, rommelige huisje van buurman Jan een boek met grote sloten. Stel je voor dat je z’n boek lezen kon! Moet je wel eerst het sleuteltje vinden … Samen met vriendin Feyza gaat hij zoeken als buurman niet thuis is. En ja, hij vindt de sleutel. Hij draait met veel moeite het slot open – en dan gebeurt het. De hele wereld lijkt wel te schudden en het voelt of hij in een diep gat valt …
    Daar begint het grote avontuur van Fedde, dat over lezen én schrijven gaat. Het boek bevat meerdere sloten, en steeds moet hij een lees- of een schrijfopdracht vervullen om verder te kunnen. Hij krijgt gezelschap van hond Smycht en poes Skarlún. Steeds komt hij in een nieuwe wereld terecht, waar hij moet uitvinden wat er gebeurt. 
    De belevenissen zijn ontzettend spannend. Als volwassen lezer krijg je denk ik meer mee van waar het boek werkelijk over gaat: over hoe belangrijk lezen is, en hoe bijzonder het werk van de schrijver die je van alles kan laten beleven. Maar kinderen zullen in elk geval zien hoe léuk lezen is, en hoeveel je misloopt als je dat niet kan.
    Het boek is fantastisch geïllustreerd door Monique Beijer.

    Dêr wie ik bliid mei!

    Op sneon 16 jannewaris bespruts Martsje de Jong û.o. myn boek op Omrop Fryslân. Foar dejingen dy’t it net heard ha, is hjir de link fan it earste oere Op en Ut. https://www.omropfryslan.nl/utstjoering/op-ut-fan-16-jannewaris-2021-0900  Mei it wiisfingerke fan it hantsje it lyntsje hielendal links boppe it lûdsprekkerke (yn ‘e hoeke) nei rjochts slepe. It besprek fan It Ferbeane Boek begjint op minút 47.58, dat is efkes foarby 3/4, nei it mankelike liet fan Gurbe Douwstra.

    Man en ik harken tegearre nei Martsje har ferhaal dat oer myn skriuwerij en It Ferbeane Boek gie. Ik wie der stil fan! Al dy tiid dat ik allinnich mei Fedde omtyske, soe it wol nei te kommen wêze foar lêzers dy’t miskien in wat kalmere holle ha as ik, twifele ik. Nei it besprek fan Hella en fan Martsje, doch ik dat net mear. Dit boek is krekt makke foar dizze tiid dêr’t wy sa min mooglik de doar út meie. Yn It Ferbeane Boek draait it net om de wurklikheid sa’t wy dy alle dagen meimeitsje, mar om de fantasije. Sa’t Martsje seit: ‘As Fedde de earste kaaie omdraaid hat, wurdt er meisûge it boek yn.’

    Ik soe sizze, belje de boekhannel of sykje kontakt fia ynternet en bestel it boek. Oare wike kinne ek jim yn dy nije wurklikheid bedarje. Lês it foar, oan de bern, de bernsbern, oan in oar of oan dysels. Silst dy grif fermeitsje en wa wit, wolst sels ek de penne wol ris op papier sette. Gewoan dwaan!

    Hanneke de Jong
  • Dag 2020, welkom 2021

    30 december 2020

    Dag 2020, welkom 2021

    We zitten op hetzelfde plekje als vorig jaar: in een stille boomgaard aan de Lek. Bij oude appelbomen, waar een enkele al ligt te wachten om dor hout te worden. In dat huisje maakte ik een begin aan ‘Sis my wa’t ik bin’, het Friese kinderboek dat naar alle basisschoolkinderen van de groepen 7 en 8 in Fryslân zou gaan. 16.000 exemplaren werden er gedrukt. De presentatie zou op de Friese bevrijdingsdag plaatsvinden, 15 april. Maar helaas…

    Ik hoop dat de kinderen het boek toch hebben gekregen en hebben gelezen, al was het vermoedelijk niet met meester of juf omdat ze  niet naar school gingen.

    In augustus kreeg ik mijn tweede knie, een hele, en wat was ik blij dat ik toen al geholpen kon worden. Anders had ik vermoedelijk nog zitten wachten. Dit laatste onderdeel viel niet mee, omdat de heupen en de andere knie moesten wennen aan hun nieuwe collega-gewricht. Desondanks kwam mijn volgende boek af, met dank aan Marja Schotanus die ervoor zorgde dat ik niet al te zeer uit de bocht vloog in dit fantasieboek over lezen en schrijven. Met de prachtige illustraties van Monique Beijer werd het een ‘pronkje’, o zo ‘keapsjoch’, al was het jammer dat de winkels gesloten waren toen ‘It Ferbeane Boek’ uitkwam. Weer pech…

    Toch hoop ik dat er in het nieuwe jaar nog aandacht voor komt. Wat ik ook hoop is dat scholen me zullen vragen om erover te vertellen en te werken. Er kan zoveel mee gedaan worden!

    Nu, in ‘Huisje Weltevree’, ligt het boek waar ik vorig jaar aan begon naast mijn laptop. Want de uitgever wilde ‘Sis my wa’t ik bin’ ook graag in het Nederlands uitgeven. Zelf had ik er een jeugdboek van willen maken, maar het was een opdracht voor groep 7 en 8. Nu vertaal en herschrijf ik het, zoals ik zelf wil. Gelukkig kan ik nu weer schrijven, al is het met kleine beetjes.

    Ik heb zin in het nieuwe jaar waarin ik nog verder moet herstellen en trainen zodat ik komende zomer kan wandelen en fietsen in Gaasterland. Om daar dan aan een nieuw boek te beginnen, in alle rust en hopelijk zonder coronagedoe. Want natuurlijk hoop ik op een prik of twee die het leven weer normaal maken. Eropuit kunnen gaan, kinderen, kleinkinderen en andere mensen die ik heb gemist vaker zien zonder afstand te moeten houden.

    2021 ligt voor me zoals de Lek hierboven tussen de bomen doorschemert. Morgen beginnen we eraan. Ik wens jullie gezondheid, creativiteit, fantasie en humor om er weer wat van te maken. Tsjoch!

    Hanneke de Jong